Ticaret Bakanlığı, yılın ilk yarısında dış ticaret işlemlerine yönelik gerçekleştirilen sonradan ve ikincil kontrol denetimleri sonucunda toplam 8,3 milyar lira tutarında ek tahakkuk ve ceza kararı alındığını açıkladı. Bakanlık tarafından yapılan yazılı açıklamada, önceki dönemlere ait gümrük ve dış ticaret işlemlerinin mevzuata uygunluğunun denetlenmesine aralıksız devam edildiği ifade edildi.
Açıklamada, bu denetimlerin kurallara uygun hareket eden dış ticaret firmalarının haklarını korumak amacıyla yürütüldüğü vurgulandı. Sonradan kontrol firma incelemeleri ile ikincil kontrol kapsamında yapılan beyanname değerlendirmeleri sonucunda son 2,5 yılda toplam 28,7 milyar lira tutarında ek tahakkuk ve ceza kararı düzenlendiği, bu sayede usulsüz işlemlere karşı etkin mücadele edildiği belirtildi.
Verilere göre, 2024 yılında 5,5 milyar lirası ikincil kontrol, 1,3 milyar lirası sonradan kontrol olmak üzere toplam 6,8 milyar lira ceza kesildi ve bu rakam bir önceki yıla göre yüzde 98 artış gösterdi. 2025 yılında ise 11,8 milyar lira ikincil kontrol ve 1,8 milyar lira sonradan kontrol olmak üzere toplam 13,6 milyar liralık ceza uygulanarak yıllık bazda yüzde 100’lük artış kaydedildi. 2026’nın ilk altı ayında ise 6,5 milyar lira ikincil kontrol ve 1,8 milyar lira sonradan kontrol olmak üzere toplam 8,3 milyar liralık ek tahakkuk ve ceza kararı alındı; bu da geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 43’lük artışa işaret etti.
Açıklamada ayrıca, denetim çalışmalarının Ticaret Araştırmaları ve Risk Değerlendirme Genel Müdürlüğü koordinasyonunda yürütüldüğü belirtildi. Yüz binlerce firma ve milyonlarca gümrük beyannamesi arasından riskli olanların tespitinde uzman personelin yanı sıra Sonradan Kontrol Puanlama Sistemi (SKPS), İkincil Kontrol Alarm Sistemi (İKAS), Dahilde İşleme Kontrol Programı (DİKOP) ve Kıymet Alarm Sistemi (KIYAS) gibi ileri veri analitiği araçlarının kullanıldığı aktarıldı.
Riskli olduğu belirlenen firmaların Bakanlık müfettişlerince detaylı denetime tabi tutulduğu, şüpheli beyannamelerin ise 18 bölge müdürlüğü tarafından ikincil kontrole alındığı ifade edildi. Bakanlık, gümrük ve dış ticaret işlemlerinde mevzuata uyumun sağlanması ve vergi kayıplarının önlenmesi amacıyla bu denetimlerin önümüzdeki dönemde de kararlılıkla sürdürüleceğini bildirdi.