Bakan Bolat açıkladı: İhracatta rekor seviye

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Cumhuriyet'in 103'üncü yılı dolayısıyla yaptığı açıklamada, Türkiye'nin dış ticarette son yıllarda önemli bir gelişim gösterdiğini belirterek mal ve hizmet ihracatının yıllıklandırılmış bazda 409,1 milyar dolara ulaştığını bildirdi.

Türkiye ekonomisinin son 20 yılda üretim ve ihracat odaklı önemli bir değişim geçirdiğini ifade eden Bolat, eylül ayı itibarıyla hizmet ihracatına yönelik tahminlerin de dahil edildiği yıllıklandırılmış toplam ihracatın Cumhuriyet tarihinin en yüksek seviyesine çıktığını kaydetti.

Bu gelişmede üreticilerin, ihracatçıların ve girişimcilerin katkısının büyük olduğunu vurgulayan Bolat, Türkiye'nin üretim kapasitesini artırarak uluslararası pazarlardaki varlığını güçlendirmeyi hedeflediğini belirtti.

Mal ihracatında 283,7 milyar dolarlık rekor

Türkiye'nin Cumhuriyet'in ilk yıllarında ağırlıklı olarak tarım ürünleri ihraç ettiğini hatırlatan Bolat, günümüzde otomotiv, beyaz eşya, savunma sanayisi ve yazılım gibi farklı sektörlerde dünya pazarlarına ürün sunulduğunu ifade etti.

1923 yılında 50 milyon dolar seviyesinde bulunan mal ihracatının 1980'de 2,9 milyar dolara, 2002'de ise 36,1 milyar dolara yükseldiğini aktaran Bolat, eylül itibarıyla yıllıklandırılmış mal ihracatının 283,7 milyar dolara ulaşarak yeni bir rekor kırdığını açıkladı.

Türkiye'nin küresel mal ihracatından aldığı payın da yıllar içerisinde arttığını belirten Bolat, 1980-2000 döneminde ortalama yüzde 0,38 olan bu oranın 2002'de yüzde 0,55'e, 2025'te ise yüzde 1,04'e çıktığını bildirdi.

Türk ürünleri 223 ülke ve gümrük bölgesine ulaşıyor

Türkiye'nin ihracat pazarlarının önemli ölçüde çeşitlendiğine dikkati çeken Bolat, Cumhuriyet'in ilk yıllarında 24 ülkeye yapılan ihracatın, 2026'nın ocak-eylül döneminde 223 ülke ve gümrük bölgesine yayıldığını belirtti.

İhraç edilen ürün çeşitliliğinin yaklaşık 13 bine ulaştığını aktaran Bolat, 2025 yılında 51 ülkeye 1 milyar doların üzerinde ihracat gerçekleştirildiğini kaydetti.

Aynı dönemde 33 ilin yıllık ihracatının 1 milyar doları geçtiğini, ihracatçı firma sayısının ise 167 bin 779'a yükseldiğini bildiren Bolat, 1 milyar doların üzerinde ihracat yapılan ürün faslı sayısının 53 olduğunu ifade etti.

İhracatın yıllar içerisindeki artışına da değinen Bolat, 1973 yılında bir yılda gerçekleştirilen 1 milyar dolarlık ihracatın 1987'de bir ayda, 2013'ten itibaren ise bir günde yapılabilir hale geldiğini belirtti. Günlük ihracat tutarının zaman zaman 2 milyar doları aştığını söyledi.

Avrupa Birliği'ne ihracat 118,7 milyar dolara yükseldi

Türkiye'nin Avrupa Birliği ile ticari ilişkilerindeki gelişime de değinen Bolat, 1996 yılında 11,3 milyar dolar olan AB ülkelerine ihracatın, eylül itibarıyla yıllıklandırılmış olarak 118,7 milyar dolara ulaştığını açıkladı.

Türkiye'nin AB ülkelerinin toplam ithalatından aldığı payın 2002'de yüzde 2,2 seviyesinde olduğunu hatırlatan Bolat, bu oranın 2025 yılında yüzde 4,1'e yükselerek en yüksek seviyesine ulaştığını belirtti.

Sanayi ürünlerinin ihracattaki ağırlığının da arttığını ifade eden Bolat, 1969 yılında toplam ihracatın yüzde 21,2'sini oluşturan sanayi ürünlerinin payının 2025'te yüzde 94,3'e çıktığını bildirdi.

Teknoloji odaklı ihracatın payı artıyor

Türkiye'nin ihracat yapısında teknolojik ürünlerin giderek daha fazla yer tuttuğunu vurgulayan Bolat, orta-yüksek ve yüksek teknolojili ürünlerin toplam imalat sanayi ihracatındaki payının 2002'de yüzde 30,4 olduğunu hatırlattı.

Bu oranın 2025 yılında yüzde 43,5'e, 2026 yılı eylül ayı itibarıyla yıllıklandırılmış olarak yüzde 44,1'e yükseldiğini belirten Bolat, söz konusu artışın üretim yapısındaki dönüşümü yansıttığını ifade etti.

Türkiye'nin teknoloji, lojistik ve sanayi alanlarında geliştirdiği kapasiteyle küresel ticaretteki konumunu güçlendirdiğini kaydetti.

Türkiye dünyanın en büyük 16'ncı ekonomisi oldu

Türkiye'nin ekonomik büyüme performansına ilişkin verileri de paylaşan Bolat, 1980-2002 döneminde dünya ekonomisinin ortalama yüzde 3,1, Türkiye ekonomisinin ise yüzde 3,9 büyüdüğünü belirtti.

2003-2025 döneminde dünya ekonomisinin ortalama büyüme hızının yüzde 3,6 olduğunu aktaran Bolat, Türkiye'nin bu dönemde dünya ortalamasının 1,9 puan üzerinde büyüme kaydettiğini ifade etti.

Bolat, Türkiye'nin nominal milli gelir sıralamasında 2002 yılında 21'inci sırada bulunurken 2025'te 16'ncı sıraya yükseldiğini bildirdi. Satın alma gücü paritesine göre ise aynı dönemde 16'ncı sıradan 11'inci sıraya çıktığını kaydetti.

İhracatta yeni hedefler vurgusu

Esnaf ve sanatkârların da gelişen ticaret imkânları sayesinde uluslararası pazarlara açıldığını belirten Bolat, mikro ihracat uygulamalarının küçük işletmelerin ürünlerini yurt dışına ulaştırmasını kolaylaştırdığını ifade etti.

Türkiye'nin üretim, teknoloji, markalaşma ve ihracat alanlarında gelişimini sürdürmeyi amaçladığını kaydeden Bolat, Türkiye Yüzyılı hedefleri doğrultusunda ülkenin dünya ekonomisindeki konumunu daha da güçlendirmek için çalışmaya devam edeceklerini belirtti.